İSG uyarı levhaları neden zorunlu
Türkiye'de işyerlerindeki güvenlik işaretlemeleri, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği kapsamında düzenlenir. Yönetmelik, çalışma ortamındaki riskler toplu koruma önlemleriyle tamamen giderilemediğinde işverene uygun işaretleri kullanma yükümlülüğü getirir. Yani uyarı levhaları bir dekor unsuru değil, risk değerlendirmesinin doğal çıktısıdır. Forklift trafiğinin olduğu bir koridor, kimyasal depolanan bir alan veya elektrik panosu, doğru işaret olmadan yasal olarak eksik kabul edilir.
Bu zorunluluğun pratik bir karşılığı da var. Levhalar, sahaya yeni giren bir çalışanın, taşeron personelin veya ziyaretçinin tehlikeyi saniyeler içinde algılamasını sağlar. Eğitim kayıtları ne kadar eksiksiz olursa olsun, tehlikenin tam karşısında duran görsel bir hatırlatma kadar hızlı çalışan başka bir araç yoktur. İşaretleme eksikse hem denetimde tespit riski doğar hem de olası bir kazada işverenin sorumluluğu ağırlaşır.
Yönetmeliğe uygun ölçü, renk ve piktogramlarla üretilmiş İSG uyarı levhaları bu yüzden işletmenin sigortası gibidir. Doğru levha, doğru yerde ve doğru boyutta olduğunda hem çalışanı korur hem de işvereni hukuki açıdan güçlü bir konuma taşır.
Renk ve piktogram dili nasıl okunur
Güvenlik işaretleri evrensel bir görsel dil kullanır. Bu dilin temelinde renk ve geometrik form birlikteliği vardır. Bir levhanın anlamını okuyabilmek için yazıya bile gerek kalmamalıdır; şekil ve renk mesajı tek başına taşır. Sahadaki işaretlemeleri değerlendirirken önce bu dilin doğru konuşulup konuşulmadığına bakmanız gerekir.
Yönetmeliğin öngördüğü temel renk ve form eşleşmeleri şöyle özetlenebilir:
Sık yapılan hata, bu dili bozan karma tasarımlardır. Sarı zemine yazılmış yasak mesajı, daire içine alınmış uyarı piktogramı veya soluk renklerle basılmış işaretler mesajın gücünü kırar. Piktogramların yönetmelikteki standart çizimlere uygun olması, işaretin uzaktan ve hızlı algılanması için şarttır.
- Kırmızı daire ve çapraz bant: yasaklayıcı işaretler, örneğin sigara içilmez, girilmez
- Sarı üçgen ve siyah piktogram: uyarı işaretleri, örneğin elektrik tehlikesi, düşme riski
- Mavi daire ve beyaz piktogram: zorunluluk işaretleri, örneğin baret tak, kulaklık kullan
- Yeşil dikdörtgen ve beyaz piktogram: acil çıkış, kaçış yolu ve ilk yardım işaretleri
- Kırmızı dikdörtgen: yangınla mücadele ekipmanının yerini gösteren işaretler
Sahada eksik analizi nasıl yapılır
Eksik analizi, risk değerlendirme raporunuzla sahayı karşılaştırmakla başlar. Raporda tanımlanan her tehlike için sahada karşılık gelen bir işaret olup olmadığını kontrol edin. Kimyasal depo, kompresör odası, yükleme rampası, trafo, çatı erişimi gibi kritik noktaları tek tek gezin ve her noktada kendinize sorun: İşaret var mı, doğru işaret mi, görünür mü?
Görünürlük çoğu zaman en çok atlanan boyuttur. Levha rafın arkasında kalmışsa, üzerine toz ve yağ birikmişse veya göz hizasının çok üzerine asılmışsa fiilen yok demektir. Ayrıca tesis içindeki yürüyüş güzergahlarını bir ziyaretçi gözüyle takip edin; acil çıkışa giden yolun her dönüş noktasında yönlendirme sürekliliği bozulmamalıdır.
Bu analiz sırasında güvenlik işaretlerini tesisin genel iç mekan yönlendirme kurgusuyla birlikte düşünmek işinizi kolaylaştırır. Bölüm tabelaları, kat planları ve İSG levhaları aynı sistematik içinde planlandığında hem karmaşa azalır hem de çalışanların işaretlere olan güveni artar. Tespit ettiğiniz eksikleri fotoğraflayıp konum bazlı bir liste çıkarırsanız, üretim ve montaj aşaması çok daha hızlı ilerler.
Malzeme ve montaj: zorlu ortam koşulları
Aynı piktogram her ortamda aynı malzemeyle aynı ömrü sürmez. Ofis koridorundaki bir levha için folyo kaplı forex yeterliyken, buhar, kimyasal ve sıcaklık değişiminin yoğun olduğu üretim sahalarında alüminyum kompozit veya metal üzerine baskı gibi dayanıklı çözümler gerekir. Dış cephede ise UV dayanımlı baskı ve laminasyon, renklerin solmasını geciktirerek işaretin okunabilirliğini korur.
Elektrik kesintisi senaryosu da malzeme seçimini etkiler. Acil çıkış ve kaçış yolu işaretlerinde fotolüminesan yani karanlıkta ışıldayan yüzeyler, aydınlatmanın kesildiği anlarda hayat kurtarır. Kendi atölyemizde dijital baskı, laminasyon, CNC ve lazer kesim hatlarıyla her ortam koşuluna uygun kombinasyonu üretebiliyoruz; bu sayede levha ölçüsü, malzemesi ve montaj detayı tek elden planlanıyor.
Montajda ise yükseklik, görüş açısı ve sabitleme yöntemi belirleyicidir. Titreşimli makine hatlarının yanında vidalı montaj, camlı yüzeylerde çift taraflı endüstriyel bant, yüksek koridorlarda çift yüzlü sarkıt uygulama tercih edilir. Özellikle Dilovası gibi ağır sanayi bölgelerindeki tesislerde korozyona dayanıklı sabitleme elemanları kullanmak, levhanın ömrünü belirgin şekilde uzatır.
Denetime hazır olmak
Denetim hazırlığının özü belgelenebilirliktir. Hangi noktaya hangi işaretin neden konulduğunu risk değerlendirmesiyle ilişkilendiren basit bir işaretleme planı, denetçiye sistematik çalıştığınızı gösterir. Bu plana levhaların konumlarını, tiplerini ve montaj tarihlerini işlerseniz, sahadaki her işaretin bir gerekçesi olduğunu kolayca ortaya koyarsınız.
İşaretleme yaşayan bir sistemdir. Yerleşim değiştiğinde, yeni bir makine geldiğinde veya bir depo alanı işlev değiştirdiğinde levhaların da güncellenmesi gerekir. Sahayı düzenli aralıklarla işaretleme gözüyle yeniden gezmek, solmuş, hasar görmüş veya artık geçersiz kalmış levhaları ayıklamak denetim öncesi telaşı ortadan kaldırır.
Organize sanayi bölgelerinde bu süreklilik daha da kritiktir; hem denetim sıklığı hem de kurumsal müşteri beklentisi yüksektir. GOSB, TOSB, GEBKİM gibi OSB'lerdeki işletmelere tek seferlik üretim yerine periyodik kontrol ve yenileme yaklaşımını öneriyoruz. Böylece işaretleme sistemi eskidiği için değil, tesis değiştiği için güncellenir ve uyum hiç kesintiye uğramaz.
İşaretleme projenizi ücretsiz keşifle başlatın
Sahanızın işaretleme haritasını masa başında çıkarmak zordur; doğru levha listesi ancak yerinde incelemeyle netleşir. Koca Reklam olarak Gebze, Çayırova, Darıca, Dilovası, Tuzla, Pendik ve İzmit hattındaki tesislere ücretsiz keşif hizmeti veriyoruz. Keşifte riskli noktaları birlikte geziyor, ölçü ve malzeme önerilerini içeren bir işaretleme listesi hazırlıyoruz.
Üretim ve montaj kendi atölyemizde ve kendi ekibimizle tamamlandığı için süreç boyunca tek muhatabınız oluyoruz. Denetim takviminiz yaklaşıyorsa veya sahada gözünüze takılan eksikler varsa iletişim sayfamızdan keşif talebinizi iletebilirsiniz. Uyumlu bir işaretleme sistemi, düşündüğünüzden daha hızlı kurulur.
